oort

Praca magisterska skończona oraz obroniona. Muszę ją jeszcze tylko wysłać na konkurs na najlepszą pracę magisterską. Uf.

Przez ostatnie pół roku sporo się nauczyłem. Nie tylko z zakresu informatyki, ale także organizacji czasu i sposobów mobilizowania się do działania Według statystyk na last.fm podczas pisania pracy najwięcej słuchałem Korna oraz ścieżki dźwiękowej z Tomb Raider Legend :>

No właśnie. Dwie rzeczy są ważne przy pisaniu pracy magisterskiej — rower i muzyka. Trzy! Trzy rzeczy są ważne podczas pisania pracy magisterskiej — rower, muzyka i joga. Nie! Cztery rzeczy są potrzebne podczas pisania pracy magisterskiej — rower, muzyka, joga i coca-cola (tribute to Monty Python ;)).

Co do mobilizacji — dużą pomocą okazał się czasousprawniacz w postaci harmonogramu, jaki z powodu braku ładnej białej tablicy naszkicowałem sobie na kartce papieru formatu A1. Przedstawiał cztery miesiące — począwszy od marca, a skończywszy na czerwcu, gdzie po pierwsze skreślałem kolejne dni, co ładnie wizualizowało upływający coraz szybciej czas, oraz notowałem różne pomysły dotyczące głównie magisterki. Tak to się prezentuje dzisiaj:

Na koniec jeszcze demonstracja ostatecznej wersji programu, który napisałem do pracy magisterskiej:

No, to teraz odpocznę jeszcze z pół godzinki i trzeba się zabierać do pracy

Aktualizacja (25 czerwca 2008): Powyższy filmik został wykopany, jak uprzejmie doniosła Kredka. A wszystko dzięki Michałowi, który go umieścił na wykopie — jeszcze raz dzięki. Dodatkowo, filmik spodobał się na tyle, że trafił na listę najpopularniejszych wykopów tygodnia i jest mi z tego powodu niezmiernie miło

Po raz kolejny mieliśmy okazję uczestniczyć w Konferencji Informatyki Stosowanej organizowanej rok rocznie przez Państwową Wyższą Szkołę Zawodową w Chełmie. Odbyła się ona już po raz siódmy i uczestniczyło w niej wielu studentów i pracowników naukowych z całej Polski. W konferencji wzięły również udział dwie firmy — Unizeto Technologies oraz E-studio. Miło było posłuchać ciekawych prezentacji i podyskutować z ludźmi znającymi się na rzeczy

PS Plotki głoszą, że Gadu-Gadu w wersji 8 zostało napisane przy użyciu biblioteki Qt, a w której to piszę programy od kilku dobrych lat i bardzo ją sobie cenię. Pozostaje pogratulować dobrego wyboru i czekać na wersję dla Linuksa i Mac OS X. Nawet jeśli istnieje już wiele alternatyw, nie zaszkodzi z ciekawości sprawdzić co i jak

Tytuł wpisu to niemal pełny temat mojej pracy magisterskiej. Napisałem do niej program i tak mi się spodobał w działaniu, że postanowiłem pokazać go tutaj. Uprzedzając komentarze — na co dzień nie popełniam takich błędów i piszę nieco szybciej Po prostu pisanie z błędami wymaga nieco dłuższej chwili zastanowienia

Tak jak zostało to powiedziane na filmie — program nie działa tak jak typowy edytor tekstu zawierający listę kilku tysięcy par typu “literwóka” -> “literówka”, tylko analizuje wpisane słowo i szuka podobnych do niego wśród listy poprawnych słów, a następnie na podstawie pewnych założeń wybiera najlepsze. Nie jest to jednak niezawodna metoda. Szczególnie przy 3 milionach poprawnych słów czasami trudno określić, które słowo jest najbardziej zbliżone do wpisanego. Mimo to w większości przypadków propozycje są trafne

Korzystając z faktu wydania pierwszego kandydata Qt w wersji 4.4 postanowiłem sprawdzić jak ma się rozwojowa gałąź KDE. Pobrałem i skompilowałem pliki z okolic rewizji 793538. Po pierwsze — technologia “alien widgets”, która pojawiła się w Qt 4.4 faktycznie działa. Kiedyś już o niej pisałem, a teraz mogłem się na własne oczy przekonać jak to jest w praktyce. W pierwszej becie Qt 4.4 występowały błędy przy zmianie rozmiarów okien, teraz wszystko było w porządku. Niestety, właśnie przy zmianie rozmiarów okien wolne rysowanie zawartości jest nadal widoczne, ale jest to już raczej wina samych Xów. Zmiana romiaru wewnętrznych elementów okien jest całkowicie płynna. Co do samego KDE, wersja 4.1 spodziewana jest na koniec lipca. Na pierwszy rzut oka zmiany są raczej kosmetyczne. Widać, że Plasma podlega ewolucji:

Poza możliwością dodawania paneli, a także zmiany ich rozmiaru doszła możliwość zmiany ich długości, jednak jak widać panel justuje się do lewej strony. Przy oddaleniu pulpitu przyciski nie zmniejszają się już jak miało to miejsce wcześniej. Dodatkowo, przy oddaleniu, pojawiła się możliwość przewijania pulpitu w poziomie.

Menedżer plików Dolphin zyskał możliwość zaznaczania wielu elementów poprzez klikanie na znaczku plusa, który pojawia się po najechaniu na dany element.

Do efektów kompozycji dołączyły dwa efekty przełączania pomiędzy oknami — przypominający znany z programów Apple efekt Cover Flow oraz widoczny poniżej, a znany z Visty, Flip 3D:

Jak na rozwojową wersję, KDE 4.0.68 jest całkiem stabilne. Sądzę, że wersja 4.1 będzie już na tyle dopracowana, że spokojnie będzie mogła zastąpić KDE 3.5.

Osoby zajmujące się stroną użyteczności oprogramowania mają za zadanie sprawić, by korzystanie z komputerów było proste i intuicyjne. I świetnie, bo kto nie chciałby poświęcić zaoszczędzonego czasu na wyjście na rower Spójrzmy więc na ikonki stosowane powszechnie w programach działających w środowisku graficznym, takich jak widoczny poniżej prosty edytor tekstu dla środowiska KDE — KWrite.

Oczywiście nie każda ikonka pozwala od razu stwierdzić co takiego sobą reprezentuje, ale z reguły potrafimy powiązać obrazek przedstawiający pustą kartkę papieru ze stworzeniem nowego pliku. To samo można powiedzieć o kartce papieru wystającej z segregatora czy też folderu. Co takiego może w takim razie symbolizować dyskietka? Osobom korzystającym od dawna z komputerów oczywiście mówić nie trzeba, bo wiedzą że służy do zapisania pliku. Tak się po prostu przyjęło wiele lat temu. W dzisiejszych czasach to już jednak lekki anachronizm. Osobiście przyznam, że stacji dyskietek pozbyłem się dobrych 6 lat temu. Całkiem prawdopodobne jest, że osoby, które zaczęły przygodę z komputerami najdalej kilka lat temu, widziały dyskietkę na oczy może raz czy dwa. Pomijając to — dlaczego miałaby im się ona kojarzyć z zapisaniem pliku? To są oczywiście szczegóły, ale np. w Mac OS X raczej się ikony dyskietki nie dopatrzymy. Wynika to jednak  ze specyfiki systemu. Chyba, że taką stację faktycznie będziemy mieli podpiętą do komputera bądź jakiś programista uprze się i taką ikonę (przepraszam szanownych użytkowników OS X — oczywiście mam na myśli znaczek ) w swoim programie umieści. Nie będę tutaj próbował wymyślać lepszego rozwiązania, ale na pewno nie powinna to być ikona przedstawiająca twardy dysk. Powinno to być coś ogólnego, niezależnego od tego czy zapisujemy plik na komputerze, w sieci, czy jeszcze gdzieś indziej. Nie wyobrażam sobie w każdym razie, by za kilka lat w programach nadal widniały ikony dyskietek. To musi się wreszcie skończyć

Chciałem sprawdzić jak ma się wydajność Postgresa w pewnym interesującym mnie przypadku. Założenie było takie: tabela z 10 milionami wpisów o 3 kolumnach, w tym jedna indeksowana. Na początek mały skrypcik do wygenerowania tabeli:

#!/bin/bash
TXT="Lorem ipsum dolor sit amet"
echo "CREATE TABLE alarms(time INTEGER, usr TEXT, msg TEXT);" > "test.sql"
I=1
while [ $I -le 10000000 ]; do
U=$[ $I % 1000000 ]
  T=$[ (100000*$RANDOM+$RANDOM)%2147483647 ]
  echo "INSERT INTO alarms values('$T', '$U', '$TXT');" >> "test.sql"
  I=$[ $I + 1 ]
done


Generowanie pliku trwało ponad 18 minut i w efekcie zajął on 766 MB

oort@gentoo ~/src/sql $ time ./generate.sh

real 18m25.219s
user 16m8.341s
sys 1m43.007s

Wersją PostgreSQL, którą poddałem testom była 8.0.15. Ponad 90 minut zajęło wstawienie danych do bazy. Najdłużej trwającą operacją zgodnie z oczekiwaniami okazał się select zawierający relację typu ‘<' (select * from alarms where time<1000). Ponieważ kolumna time nie była indeksowna, należało przejrzeć wszystkie 10 milionów wpisów. Po dodaniu indeksu typu btree nowe pomiary nieco mnie zaskoczyły gdyż czas takiego zapytania znacząco się nie zmienił. Zupełnie jakby indeksowanie nie działało. A jednak operacje typu select z relacją '=' czy delete wykonywały się szybciej. Takiego zachowania można się było spodziewać po indeksie typu hash, ale w przypadku btree również zapytania z '<' czy '>‘ powinny wykonywać się szybciej.

Z ciekawości sprawdziłem więc jak będzie to wyglądać w przypadku MySQL (wersja 5.0.44). Tu wszystko działało prawidłowo i zgodnie z oczekiwaniami. Trzeba jednak zauważyć, że MySQL wykorzystuje więcej zasobów. W przypadku dodawania wpisów do bazy użycie procesora sięgało 70% (PostgreSQL - 20%).

Wniosek był więc taki, że z Postgresem jest coś nie tak Uaktualniłem go do wersji 8.2.6 i powtórzyłem badania. Teraz wyniki prezentowały się dużo lepiej i indeksowanie dawało naprawdę dużo.

Poniżej znajduje się tabelka prezentująca wyniki. Jeśli nie podano inaczej jednostkami są sekundy. Kolumna “create table” zawiera czas stworzenia tabeli oraz wstawienia 10 milionów wierszy. Oczywiście w przypadku MySQLa i operacji insert czas nie wynosi 0, ale właśnie z taką, niezbyt dużą, dokładnością podaje on czasy operacji.

Jak więc widać dla selectów zawierających relację ‘<’ w przypadku PostgreSQL 8.0.15 indeksowanie typu btree nie dało nic, natomiast w przypadku PostgreSQL 8.2.6 zmniejszyło ich wykonywanie z 2,8 s do 0,0003 s. Indeksowanie daje więc tutaj niemal 10000 krotny wzrost prędkości.

Na koniec mała uwaga. Operacje INSERT, DELETE oraz SELECT wykonwałem po co najmniej 10 razy; wyników nie uśredniałem, ale podane w tabelce nie odbiegają zbytnio od średniej. Środowisko testowe: Athlon 64 X2 4200+ (2 x 2.2GHz), 2 GB RAM 800 MHz, Linux 2.6.22, system plików ext3.

Cztery godziny temu zakończono tagowanie KDE 4.0. Oficjalna premiera za tydzień, ale już teraz możemy zobaczyć jak ostatecznie będzie wyglądać pulpit i cała reszta oprogramowania w tej wersji. Ostatnie godziny przed terminem były bardzo obfite w zmiany i poprawki. Przede wszystkim rzuca się w oczy nieco zmieniony (po raz kolejny) dolny panel. Tak jak pisałem ostatnim razem, nie będzie można jednak póki co zmieniać jego rozmiaru. Wygląda także na to, że wycofano się na razie z implementacji ZUI, czyli Zooming User Interface, który w działaniu można było jeszcze zobaczyć na zrzucie z mojej ostatniej recencji. Myślę jednak, że to dobrze bo idea jest ciekawa a wydawanie jej w obecnej, jeszcze niedopracowanej formie, byłoby złym posunięciem.

Z tego też względu menu Plasmy dostępne w prawym górnym rogu ekranu zostało pozbawione przycisków przybliżania i oddalania. W ostatnich kilku dniach zmienił się także temat dźwiękowy. Okazało się również, że rozszerzenia kompozycji menedżera okien nie będą domyślnie włączone, ale ich aktywowanie to zaledwie kilka kliknięć. Jak widać domyślnie pulpit jest dość niebieski. Zmianie uległ także podstawowy styl kolorystyczny tematu Oxygen - z początkowego zielonego na, jak można się domyśleć, niebieski

Pierwszy raz skompilowałem polskie tłumaczenie. Nie jest kompletne, ale niewiele mu brakuje. Przetestowałem również nieco dodatkowego oprogramowania z rodziny KDE, takiego jak KMail, Gwenview, czy Kopete. Gwenview uzyskała (nie wiem czemu, ale mam wrażenie, że jest rodzaju żeńskiego ) mechanizm bardzo płynnego skalowania miniatur obrazków widocznym na dole suwakiem. Również Okular, nowa przeglądarka dokumentów, jest zauważalnie szybsza od poprzednika - KPDF.

Większość elementów nowego KDE wydaje się względnie dopracowana. Do szybkości działania na pewno nie można mieć większych zastrzeżeń, do stabilności również. Przyczepiłbym się jednak do Plasmy, która będzie wymagała jeszcze trochę pracy, aby osiągnąć zadowalający poziom. Dodawanie niektórych plasmoidów kończy się zawsze wyłożeniem całej Plasmy. Całe szczęście restartuje się samoczynnie i szybko, a otwarte wcześniej programy działają nadal.

Przez ostatnie tygodnie zdążyłem się przyzwyczaić do nowego menu Kickoff. Jak już kiedyś wspominałem, zostanie w przyszłości zastąpione dwiema alternatywami - Raptorem i Lancelotem. Poza tym obecnie można wybrać klasyczne menu KDE. Osobiście zostanę chyba jednak przy Kickoffie. Nie mam do niego większych uwag - korzysta się z niego dość wygodnie i szybko, nie ma także problemu z wiecznie uciekającymi menu

Premiera ma się odbyć 11 stycznia, natomiast za dwa dni zacznie się tagowanie plików przeznaczonych dla wersji 4.0. W związku z tym każda zmiana wprowadzona po 4 stycznia zostanie zawarta oficjalnie dopiero w KDE 4.1. Oczywiście poza tym w międzyczasie będą się pojawiać kolejne wydania poprawiające błędy gałęzi 4.0. Według zapowiedzi wersji 4.1 możemy się spodziewać jeszcze w tym roku i na pewno przyniesie ona ze sobą wiele ulepszeń i optymalizacji. Co natomiast zmieniło się od mojej ostatniej recenzji? Przede wszystkim pojawił się godny nowej wersji ekran startowy. Jest to jednak wersja tymczasowa i, jak stwierdził autor, robiona w pośpiechu.

Nieco zmian widać wśród zestawu ikon Oxygen, a także w samej Plasmie. Ikony, które wcześniej były czarne z niewielkimi gradientami - teraz nabrały kolorów.

Menu Plasmy dostało nową ikonkę, ale nadal w obecnej formie korzystanie z przycisków “zoom in” i “zoom out” jest niezbyt wygodne. Już przy pierwszym stopniu oddalenia trudno jest trafić w przycisk “zoom in”

Kompozycje i efekty menedżera okien działają płynnie i stabilnie, chociaż, jak już wspominałem w poprzednim wpisie, nie ma ich zbyt wiele.

Ustawienia systemowe oferują wszystko co potrzebne jeśli chodzi o konfigurację. Poniżej widać aplet wyboru schematu kolorystycznego. Lista jest dość pokaźna i, co ciekawe, większość prezentuje się bardzo dobrze i zachowuje odpowiedni kontrast.

Należy jednak mieć świadomość, że KDE 4.0 nie będzie tak konfigurowalne jak gałąź 3.x. Wiele rzeczy zostało jeszcze do zrobienia i obecny pulpit prezentuje dość podstawową konfigurowalność. Przykładowo dolny panel ma ustaloną na sztywno wielkość i nie ma na razie bezpośredniego sposobu by to zmienić. Tyczy się to także jego położenia.

Czego można się spodziewać po KDE 4.0? Na pewno nie będzie ona pozbawiona błędów, często dość irytujących. Trzeba jednak pamiętać, że to początek drogi i zmiany w dalszej perspektywie na pewno będą większe niż między np. wersjami 3.0 i 3.5. Powstały solidnie zaprojektowane biblioteki i narzędzia. Na tym fundamencie będzie można stworzyć wspaniałe rzeczy.

Infobot nareszcie działa również w sieci Skype. Tym samym niemal cztery miliony użytkowników tej sieci w Polsce mają szansę przekonać się o przydatności Infobota. Wystarczy dodać kontakt infobot.pl. Oczywiście tak jak w dotychczasowych wersjach korzystanie z Infobota za pomocą komunikatora Skype sprowadza się do wpisywania odpowiednich zapytań. Niestety nie przewidujemy na razie możliwości rozmów głosowych z Infobotem

Mniej więcej od pół roku co jakiś czas kompiluję rozwojową gałąź KDE. Dopiero jednak dzisiejsza kompilacja przyniosła miłe zaskoczenie - coraz więcej rzeczy działa poprawnie, tak jak należałoby się spodziewać. Do niedawna jeszcze przecież premiera teoretycznie stabilnej wersji 4.0 miała się odbyć 11 grudnia. Ludzie odpowiadający w KDE za wydawanie nowych wersji postanowili jednak przełożyć wydanie 4.0 na 11 stycznia przyszłego roku. Moim zdaniem jest to bardzo dobra decyzja, bo pozwoli poprawić pewne niedociągnięcia, których jednak jeszcze trochę jest. A więc - jak przedstawia się obecnie pulpit KDE 4? Na początek plasmoidy: widać między innym zegar analogowy, cyfrowy oraz binarny (prawy górny róg), kalkulator, monitor sprzętu, a nawet menu KDE, dostępne oczywiście również z poziomu dolnego panelu.

Tutaj natomiast widzimy okno konfiguracji menadżera okien Kwin z włączoną kompozycją. Okna nieaktywne są przyciemnione, poza tym wszystkie rzucają cień.

Menu KDE bazujące na Kickoffie, który powstał w laboratoriach Novella, będzie na razie jedynym dostępnym w standardowej wersji. Pozostałe - Lancelot oraz Raptor są na razie na zbyt wczesnym etapie rozwoju, chociaż Ivan Čukić pokazał już nieco działającego kodu. Wyszukiwanie aplikacji działa całkiem sprawnie. Pozostaje tylko mieć nadzieję, że poza wyszukiwaniem w ten sposób w sieci będzie również można szukać plików na lokalnych dyskach (także wg tagów).

Nowe plasmoidy można włączać tak prosto, jak do tej pory Nowością jest natomiast menu pulpitu, przez które można między innymi zmienić tapetę. Tak - wiem, że nie jest to rewelacja, ale do tej pory nie było takiej możliwości

Wspomniany już menadżer okien działa coraz sprawniej. Na zrzucie poniżej widać przezroczystość okien (w tym przypadku aktywowana podczas przesuwania okna). Lista dostępnych efektów jest coraz dłuższa, chociaż nie tak duża jak w Compiz Fusion.

Dolphin już jakiś czas temu osiągnął poziom stabilności więcej niż zadowalający. Dopiero niedawno natomiast zaczęło u mnie działać tagowanie plików, dodawanie do nich komentarzy oraz ocenianie.

Dość znany efekt wśród menadżerów okien z obsługą kompozycji - tzw. expose

oraz działające w nim wyszukiwanie okien przy pomocy wyrażeń regularnych:

Myszka jest więc potrzebna w coraz mniejszej ilości sytuacji Poniżej kolejny efekt - siatka wirtualnych pulpitów:

Konqueror również działa coraz lepiej. Póki co silnikiem renderującym jest nadal KHTML, ale w przyszłości (prawdopodobnie od wersji 4.1) zostanie zastąpiony WebKitem.

Monitor systemu działający, jak większość elementów graficznych w nowym KDE, w oparciu o SVG:

Poniżej widać ideę ZUI (Zooming User Interface), chociaż jej implementacja w KDE w obecnej formie nie jest jeszcze ostateczna. Trzeba więc będzie poczekać z oceną tego pomysłu. Generalnie efekt jest podobny do siatki wirtualnych pulpitów, z tym że pomniejszeniu nie ulegają okna, a same pulpity z plasmoidami.

Na koniec wyszukiwanie w konsoli - moim zdaniem pomysł bardzo dobry i naprawdę przydatny w codziennej pracy. Oby takich ułatwień pojawiało się coraz więcej